أبو علي سينا

ديباچه 19

النجاة من الغرق في بحر الضلالات

دفتر كاپا دو بخش است يكى كه كهن‌تر است گزيده‌ايست از بتا ، گاما ، اپسيلون ، ونگارش كوتاهى است از آنها . دومى از بخش 2 و 3 و 5 فيزيك گزيده شده است . در ان از هيچ دفتر ديگرى ياد نشده وچنين مىنمايد كه بخش يكم آن بايد پس از آلفا به نگارش درآمده باشد ( ص 25 ) . در دفتر لام يا لا مبدأ از هيچ دفتر ديگرى يادى نيست ولى در اپسيلون وكاپا وزتا از آن ياد مىگردد . دفتر لام دفتر جداگانه‌اى مىنمايد ودر پنج بخش ودر نخستين آن از گوهر ديدنى كاوش مىگردد وما نابنياد وپايهء دفترهاى اتا وزتا است وپيوسته‌تر به طبيعي تا الهى ( ص 27 و 28 ) تردنيك H . Tredennick در ديباچه ترجمهء متافيزيك ( 25 ) مىگويد كه أرسطو روش منطقي وتحليلي دارد وسپس ياد مىكند از اينكه شالودهء دانش كلى همگانى را أفلاطون در جمهورى ريخته آنگاه از حكمت يا خرد وفلسفهء نخستين وثئولوگى ومتافيزيك سخن رانده است . أو دربارهء دفترهاى الهى أرسطو چنين مىنويسد : آلفا در جاى خود كه آغاز باشد گذارده شده ووابستگى ندارد . الف كوچك را با پيش وپس از خود پيوندى نيست ودرآمدى است براي فلسفه وشايد هم از ياسيكليس باشد . بتا وگاما پس از آلفا بايد باشد . دلتا نابجا گذارده ومسائلي دران آمده كه از متافيزيك نيست وآن دفترى است جدا وكهن‌تر . اپسيلون پس از گاما بايد باشد ومباحث آن مانند كاپا است . زتا واتا وتتا پس از اپسيلون است وروى هم يكى بشمار مىآيند . يوتا با چند دفتر ديگر پيوند دارد وبايد پس از « نو » ( 14 ) گذارده شود . كاپا تا فصل 8 بند 9 گزيده‌ايست از بتاوگاما واپسيلون وكهن‌تر از آنها واز بند 10 همين فصل تا پايان دفتر گزيده‌ايست از فيزيك . لاندا دفترى است جداگانه وگويا هم كهن‌تر ويادداشتهاى درسها است . در موونو چندين مسأله آمده است ، فصل چهارم وپنجم مو گزيدهء بازگويى از فصل 9 بند 1 تا 5 يوتا است . اين يكى افلاطونى است ولى در آن يكى سنجش وخرده‌گيرى است . تريكو در ديباچهء ترجمهء الهى چاپ 1981 مىنويسد كه نيكولاى دمشقي در روزگار اوگوستوس نخستين بار چهارده ده دفتر الهى را متافيزيك ( فراسوى يا آن سوى گيتى ) ناميده است . آنها را با رقمهاى لاتينى از I تا X وبا حرفهاى يوناني از